12. Yargı Paketi, yazı tarihi olan 26 Haziran 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiş bir kanun değildir. Teklif, 22 Haziran 2026 tarihinde TBMM’ye sunulmuş; 25 Haziran 2026 tarihinde TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilmiştir. Ancak henüz TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilip Resmî Gazete’de yayımlanmadığı için yürürlükte değildir.
Teklifin TBMM esas numarası 2/3737’dir. Resmi adı “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”dir. Bu yazıda 12. Yargı Paketi maddeleri, teklifin mevcut yasama aşaması, af ve infaz beklentileri, denetimli serbestlik, TCK 158 / IBAN düzenlemesi, belirsiz alacak davası, HAGB, ortaklığın giderilmesi, kanuni faiz ve tazminat davalarına etkileri açıklanmaktadır.
Bu metinde “teklif”, “komisyonda kabul edilen metin”, “yasalaşan kanun” ve “yürürlüğe giren düzenleme” ayrımı özellikle korunmuştur. Çünkü 12. Yargı Paketi henüz Resmî Gazete’de yayımlanmadıkça uygulanabilir hukuk kuralı hâline gelmez.
12. Yargı Paketi Nedir?
12. Yargı Paketi, yargılamaların daha hızlı ve etkin yürütülmesi amacıyla birden fazla temel kanunda değişiklik öngören bir kanun teklifidir. Teklif, tek bir alanı değil; icra ve iflas hukuku, hukuk yargılaması, ceza muhakemesi, idari yargı, medeni hukuk, tazminat hukuku ve kanuni faiz sistemini birlikte ilgilendirmektedir.
Teklif metninde değişiklik yapılması öngörülen başlıca kanunlar şunlardır: İcra ve İflas Kanunu, Noterlik Kanunu, Danıştay Kanunu, Bölge İdare Mahkemeleri ve İdare Mahkemelerine ilişkin kanunlar, İdari Yargılama Usulü Kanunu, Adli Tıp Kurumu Kanunu, Hâkimler ve Savcılar Kanunu, Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, Türk Medeni Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Türk Borçlar Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu.
Paketin amacı, yargı sistemindeki bazı usul sorunlarını gidermek, Anayasa Mahkemesi kararları sonrası ihtiyaç duyulan düzenlemeleri yapmak ve uygulamada sık karşılaşılan bazı dava ve takip türlerinde süreci yeniden şekillendirmektir.
Komisyon aşamasında ilk teklif metnine göre önemli değişiklikler yapılmıştır. En dikkat çekici değişiklik, kamuoyunda “IBAN düzenlemesi” olarak anılan TCK 158 düzenlemesinin komisyon aşamasında eklenmesidir. Buna karşılık ilk teklif metninde yer alan, mahkemenin yalnızca görevsiz veya yetkisiz olduğu gerekçesiyle bozma kararı verilememesine ilişkin düzenleme tekliften çıkarılmıştır.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Çıkacak?
12. Yargı Paketi’nin çıkması için Adalet Komisyonu kabulü yeterli değildir. Teklifin TBMM Genel Kurulu’nda görüşülüp kabul edilmesi, ardından Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak üzere Resmî Gazete’ye gönderilmesi gerekir.
Yazı tarihi itibarıyla teklif Adalet Komisyonu aşamasını geçmiştir. Bundan sonraki aşama TBMM Genel Kurulu’dur. Genel Kurul’da teklif aynen kabul edilebilir, değiştirilebilir, bazı maddeler çıkarılabilir veya yeni maddeler eklenebilir. Bu nedenle bugünkü değerlendirme, teklif metni ve komisyonda kabul edilen değişiklikler esas alınarak yapılmalıdır.
12. Yargı Paketi Çıktı mı, Meclis’e Sunuldu mu?
12. Yargı Paketi Meclis’e sunulmuştur; ancak yazı tarihi itibarıyla çıkmış ve yürürlüğe girmiş bir kanun değildir. Teklifin en güncel resmi aşaması, TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edilmiş olmasıdır.
| Aşama | Durum | Tarih / Açıklama |
|---|---|---|
| TBMM’ye sunulma | Evet | 22 Haziran 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu. Esas No: 2/3737. |
| Komisyona sevk | Evet | Adalet Komisyonu esas komisyon, Anayasa Komisyonu tali komisyon olarak belirlendi. |
| Komisyonda kabul | Evet | TBMM’nin resmi duyurusuna göre 25 Haziran 2026 tarihinde Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. |
| Genel Kurul | Henüz tamamlanmadı | Yazı tarihi itibarıyla Genel Kurul kabulüne ilişkin resmi kanunlaşma bilgisi bulunmamaktadır. |
| Resmî Gazete | Henüz yayımlanmadı | Resmî Gazete’de yayımlanmış kanun kaydı tespit edilmediği için düzenlemeler yürürlükte değildir. |
| Yürürlük | Başlamadı | Yürürlük, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasından sonra teklif metnindeki yürürlük maddesine göre başlayacaktır. |
TBMM teklif sayfasında teklifin “komisyonda” aşamasında göründüğü, TBMM haberinde ise Adalet Komisyonu’nda kabul edildiği açıklanmıştır. Genel Kurul ve Resmî Gazete aşamaları ayrıca takip edilmelidir.
12. Yargı Paketi Maddeleri Nelerdir?
12. Yargı Paketi maddeleri, yargılamanın farklı alanlarına dağılmış teknik düzenlemelerden oluşmaktadır. Paket genel af veya infaz paketi niteliğinde değildir; ağırlıklı olarak usul, yargılama, delil, dava türü, satış ve faiz düzenlemeleri içermektedir.
| Alan | Öngörülen Değişiklik | Kimleri Etkiler? |
|---|---|---|
| İcra ve İflas Hukuku | İdare aleyhine ilamlı icra takibinden önce başvuru şartı, miras taşınmazlarında ortaklığın satış yoluyla giderilmesinde ilk artırmanın malik mirasçılar arasında yapılması | İdareden alacağı olanlar, mirasçılar, paydaşlar, alacaklılar |
| Hukuk Muhakemeleri | HMK 107’deki belirsiz alacak davasının kaldırılması, HMK 109’da kısmi davada bir defalık talep artırımı, duruşma aralığı, SEGBİS ve elektronik imza düzenlemeleri | İşçiler, işverenler, alacak ve tazminat davası tarafları, avukatlar |
| Ceza Muhakemesi | HAGB’nin yeniden düzenlenmesi, CMK 134 kapsamında bilgisayar ve dijital veri araması, genetik veri saklama ve imha kuralları | Şüpheliler, sanıklar, mağdurlar, müdafiler, savcılıklar |
| TCK 158 / IBAN | Komisyon aşamasında eklenen sınırlı ceza indirimi düzenlemesi | Dolandırıcılık dosyalarında yalnızca hesap, kart veya ödeme aracı bilgisi sağlama iddiasıyla yargılanan kişiler |
| Kanuni Faiz | Kanuni faiz oranının TCMB’nin kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranına bağlanması | Alacaklılar, borçlular, tazminat ve alacak davası tarafları |
| Türk Borçlar Kanunu | Bedensel zarar ve destekten yoksunluk tazminatında faiz başlangıcı ve ödeme indirimi kuralları | Trafik kazası, iş kazası, ölüm ve bedensel zarar dosyalarının tarafları |
| İdari Yargı | Tek hâkimle görülecek davalar, parasal sınırlar, istinaf ve temyiz düzenlemeleri | İdari dava açan kişiler, kamu görevlileri, öğrenciler, meslek mensupları |
| Medeni Hukuk / Vesayet | Vesayet altındaki kişilerin taşınır ve taşınmaz mallarının elektronik satış portalı üzerinden satılması | Kısıtlılar, vasiler, vesayet makamları, alıcılar |
12. Yargı Paketinde Neler Var?
12. Yargı Paketinde icra satışları, belirsiz alacak davası, kısmi dava, HAGB, dijital deliller, genetik veri, kanuni faiz, tazminat davaları, idari yargı ve vesayet satışları hakkında önemli düzenlemeler vardır. Ancak bu düzenlemeler henüz yürürlüğe girmiş değildir.
İcra hukuku bakımından idare aleyhine ilamlı icra takibi yapılmadan önce ilgili idareye başvuru şartı getirilmektedir. Bu başvuru, idareden alacağı olan kişilerin doğrudan icra takibi başlatmadan önce idareye müracaat etmesini gerektirecektir.
Ortaklığın giderilmesi davalarında, miras yoluyla edinilen ve mirasçılar dışında üçüncü kişi mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlar için özel satış kuralı getirilmektedir. Böyle bir taşınmazın satışına karar verilirse ilk artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacaktır. Bu ilk artırmada teklifin muhammen kıymetin yüzde 100’ünü karşılaması gerekir. Satış gerçekleşmezse ikinci artırma genel hükümlere göre yapılır.
Hukuk yargılamasında en dikkat çekici düzenleme, HMK 107’deki belirsiz alacak davasının kaldırılmasının öngörülmesidir. Buna karşılık HMK 109’da kısmi dava için bir defaya mahsus talep artırımı imkânı getirilmektedir. Davacı, tahkikat sona erinceye kadar talebini aynı davada bir kez artırabilecektir. Artırılan kısım bakımından zamanaşımı, davanın açıldığı tarihte kesilmiş sayılacaktır.
Ceza muhakemesi bakımından HAGB kurumu yeniden düzenlenmektedir. HAGB, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır. Sanık hakkında kurulan hüküm belirli şartlarla açıklanmaz; denetim süresi sorunsuz tamamlanırsa dava düşer. HAGB af değildir ve cezanın genel olarak ortadan kaldırılması anlamına gelmez.
CMK 134 düzenlemesi, bilgisayar, bilgisayar programları ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma usulünü ilgilendirmektedir. Dijital materyaller bakımından uygulama, somut olayın niteliğine ve delilin bulunduğu sisteme göre değerlendirilecektir.
Genetik veri düzenlemeleri de paketin önemli başlıklarından biridir. Moleküler genetik inceleme sonucunda elde edilen verilerin saklanması, silinmesi, hangi süreyle korunacağı ve hangi makam kararıyla kullanılabileceği düzenlenmektedir.
Kanuni faiz yönünden 3095 sayılı Kanun’da değişiklik öngörülmektedir. Teklifteki resmi ifade, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranıdır. Bu oran üzerinden yüzde 80 esas alınarak kanuni faiz belirlenecektir.
İdari yargıda tek hâkimle görülecek davalar, parasal sınırlar, istinaf ve temyiz süreçleri yeniden düzenlenmektedir. Düzenleme, yürütmenin durdurulması şartlarını genel olarak ağırlaştıran bir hüküm içermemektedir. Bu nedenle pakette böyle bir düzenleme varmış gibi değerlendirme yapılmamalıdır.
Vesayet alanında kısıtlı kişilere ait taşınır ve taşınmazların satışında UYAP’a entegre elektronik satış sistemi öne çıkmaktadır. Bu düzenlemelerin yürürlüğü teklif metnine göre yayım tarihinden üç ay sonrası olarak düzenlenmiştir.
Komisyon aşamasında iki kritik değişiklik yapılmıştır. Birincisi, TCK 158’e banka hesabı, kredi kartı, ödeme hesabı, kripto varlık hesabı veya benzeri araçların bilgilerini verme fiiliyle sınırlı iştirak hâlleri için ceza indirimi düzenlemesi eklenmiştir. İkincisi, ilk teklif metninde bulunan görevsizlik veya yetkisizlik nedeniyle bozma yasağına ilişkin düzenleme tekliften çıkarılmıştır.
12. Yargı Paketi Kimleri Kapsıyor?
12. Yargı Paketi, tek bir kişi grubunu değil, farklı dava ve takip türlerinin taraflarını etkileyebilecek bir düzenleme paketidir. En çok etkilenecek kişiler; alacak davası açacaklar, icra takibi yapacaklar, miras taşınmazı satışında taraf olanlar, ceza dosyalarında sanık veya mağdur olanlar ve idari dava taraflarıdır.
Paket özellikle şu kişi ve dosya grupları bakımından önemlidir:
| Kişi / Dosya Grubu | Olası Etki |
|---|---|
| İdareden alacağı olan kişiler | İdare aleyhine takipten önce başvuru şartı gündeme gelebilir. |
| Mirasçılar ve paydaşlar | Miras taşınmazlarında ortaklığın giderilmesi satışında ilk artırma malik mirasçılar arasında yapılabilir. |
| İşçiler ve işverenler | Belirsiz alacak davası ve kısmi dava değişiklikleri işçilik alacaklarını etkileyebilir. |
| Tazminat davası tarafları | TBK 55 ve kanuni faiz düzenlemesi zarar hesabı ve faiz başlangıcını etkileyebilir. |
| HAGB kararı alabilecek sanıklar | HAGB şartları, denetim süresi ve kanun yolu yeniden düzenlenmektedir. |
| Dijital delil incelemesi yapılan ceza dosyaları | CMK 134 arama, kopyalama, el koyma, saklama ve imha usulünü etkiler. |
| Genetik inceleme yapılan dosyalar | DNA ve genetik verilerin saklanması ve silinmesi kuralları değişebilir. |
| İdari dava tarafları | Tek hâkim, istinaf ve temyiz sınırları önem kazanabilir. |
| Vesayet altındaki kişiler ve vasiler | Mal satışları elektronik satış sistemi üzerinden yapılabilir. |
| TCK 158 kapsamında yargılananlar | Sadece hesap, kart veya ödeme aracı bilgisi sağlama ile sınırlı iştirak hâlleri bakımından ceza indirimi gündeme gelebilir. |
Bu kapsam, düzenlemelerin yürürlüğe girmesi hâlinde önem kazanacaktır. Teklif kanunlaşmadan ve Resmî Gazete’de yayımlanmadan mevcut davalar bakımından otomatik sonuç doğurmaz.
12. Yargı Paketinde Af Var mı?
12. Yargı Paketinde genel af veya özel af düzenlemesi bulunmamaktadır. Paket, hükümlülerin genel olarak tahliyesini sağlayan veya cezaları topluca ortadan kaldıran bir af paketi değildir.
Genel af, suçun bütün hukuki sonuçlarını ortadan kaldırabilir. Özel af ise cezanın kaldırılması, azaltılması veya başka bir cezaya çevrilmesi sonucunu doğurabilir. 12. Yargı Paketi’nin resmi metninde bu anlamda genel af veya özel af hükmü yoktur.
Komisyon aşamasında eklenen TCK 158 düzenlemesi de af değildir. Bu düzenleme, yalnızca katılımı banka hesabı, kredi kartı, ödeme hesabı, kripto varlık hesabı veya benzeri araçların bilgisini vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından cezada indirim öngörmektedir. Dolandırıcılığı planlayan, organize eden, yöneten veya haksız menfaatin asıl yararlanıcısı olan kişiler için genel bir cezasızlık sonucu doğurmaz.
HAGB düzenlemesi de af değildir. HAGB, belirli şartlarda hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıdır. Denetim süresi içinde şartlara uyulursa hüküm hukuki sonuç doğurmaz; şartlara aykırılık hâlinde hüküm açıklanabilir.
12. Yargı Paketi İnfaz Düzenlemesi Var mı?
12. Yargı Paketinde genel infaz indirimi, toplu tahliye veya 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da genel denetimli serbestlik genişlemesi bulunmamaktadır. Bu nedenle paket, kamuoyunda aranan anlamıyla bir “infaz paketi” değildir.
TCK 158’e komisyon aşamasında eklenen düzenleme, belirli dolandırıcılık dosyalarında ceza miktarını etkileyebilecek sınırlı bir indirim hükmüdür. Bu hüküm, tüm hükümlüler için genel infaz indirimi anlamına gelmez.
Teklifte, cezaevinde bulunan hükümlülerin genel olarak daha erken tahliye edilmesini sağlayan bir düzenleme yer almamaktadır. Koşullu salıverme oranları, genel denetimli serbestlik süreleri veya 5275 sayılı Kanun kapsamındaki toplu çıkış beklentileri resmi metinde karşılık bulmamaktadır.
12. Yargı Paketinde Denetimli Serbestlik Var mı?
12. Yargı Paketinde cezaevinden çıkışı sağlayan genel denetimli serbestlik düzenlemesi bulunmamaktadır. Denetimli serbestlik ifadesi, esas olarak HAGB kurumundaki beş yıllık denetim süreci ve mahkemenin belirleyebileceği yükümlülükler bakımından önemlidir.
HAGB kapsamında sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur. Mahkeme, bu sürede bir yıldan fazla olmamak üzere sanığın belirli bir eğitim programına devam etmesine, gözetim altında ücret karşılığı çalışmasına, belirli yerlere gitmekten yasaklanmasına, belirli yerlere devam etmesine veya takdir edilecek başka yükümlülüklere karar verebilir.
Bu düzenleme, cezaevinde bulunan hükümlülerin denetimli serbestliğe daha erken ayrılması anlamına gelmez. Kamuoyunda “12. Yargı Paketi denetimli serbestlik” araması yapılsa da resmi metinde 5275 sayılı Kanun bakımından genel bir genişletme yer almamaktadır.
12. Yargı Paketi Hangi Suçları Kapsıyor?
12. Yargı Paketi, suç bazlı genel af veya genel infaz indirimi getirmemektedir. Ceza hukuku yönünden paket daha çok HAGB, dijital deliller, genetik veri, kaçak sanık, kanun yolu ve TCK 158 kapsamındaki sınırlı iştirak indirimi gibi konuları ilgilendirmektedir.
HAGB düzenlemesi, kural olarak iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası verilen dosyalarda gündeme gelebilir. Ancak HAGB’nin uygulanması için yalnızca ceza miktarı yeterli değildir. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve mağdurun veya kamunun zararının giderilmesi gerekir.
TCK 158 / IBAN düzenlemesi ise dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarıyla bağlantılıdır. Bu düzenleme tüm dolandırıcılık suçlarını cezasız bırakmaz. Yalnızca iştiraki, hesap veya ödeme aracı bilgisi sağlama fiiliyle sınırlı olan kişiler için cezada yarı oranında indirim öngörmektedir.
CMK 134 düzenlemesi ise belirli bir suç tipiyle sınırlı değildir. Bilgisayar ve dijital veri araması yapılabilecek ceza soruşturmalarında, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması şartları önem taşır.
12. Yargı Paketi TCK 158 ve IBAN Düzenlemesi İçeriyor mu?
12. Yargı Paketi’nin ilk teklif metninde TCK 158 / IBAN düzenlemesi bulunmamaktaydı. Bu düzenleme Adalet Komisyonu aşamasında eklenmiştir.
Komisyonda kabul edilen düzenleme, TCK 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık suçuna iştirak bakımından sınırlı bir indirim öngörmektedir. Buna göre kişinin iştiraki, kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla banka kartı, kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlıysa ceza yarı oranında indirilecektir.
Kamuoyunda bu düzenleme “IBAN düzenlemesi” olarak anılsa da resmi kapsam yalnızca IBAN bilgisinden ibaret değildir. Banka hesabı, kredi kartı, ödeme hesabı, kripto varlık hesabı ve benzeri hesap kullanım bilgileri de kapsamda değerlendirilmektedir.
Bu düzenleme genel af değildir. Dolandırıcılığı planlayan, organize eden, yöneten, mağduru aldatan veya haksız menfaatin asıl yararlanıcısı olan kişiler bakımından mevcut ceza sorumluluğu devam eder. İndirim yalnızca katkısı hesap veya ödeme aracı bilgisi sağlamakla sınırlı kalan kişiler için gündeme gelebilir.
Düzenleme henüz kanunlaşmadığı için yürürlükte değildir. Genel Kurul’da metnin değişip değişmeyeceği ve geçiş hükümlerinin nasıl kesinleşeceği ayrıca takip edilmelidir.
12. Yargı Paketi Ortaklığın Giderilmesi Davalarını Nasıl Etkiliyor?
12. Yargı Paketi, miras yoluyla edinilen bazı taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi sürecini değiştirmektedir. Düzenleme, mirasçılar arasında paylı mülkiyete konu taşınmazların icra yoluyla satışı bakımından önemlidir.
Teklifteki düzenlemeye göre taşınmazdaki maliklerin tamamı mülkiyet hakkını miras yoluyla edinmişse ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkı yoksa, ortaklığın satış yoluyla giderilmesi hâlinde ilk artırma yalnızca malik mirasçılar arasında yapılacaktır. Bu uygulama bir defaya mahsustur.
İlk artırmada en düşük teklif, muhammen kıymetin yüzde 100’ü esas alınarak belirlenir. Ayrıca rüçhanlı alacaklar yani öncelikli alacaklar ve satış giderleri gibi kalemler varsa teklifin bunları da karşılaması gerekir. İlk artırmada satış gerçekleşmezse ikinci artırma genel satış hükümlerine göre yapılır. Bu durumda muhammen kıymetin yüzde 50’si esas alınan genel elektronik satış kuralları devreye girer.
Teklif, teminat ve satış bedelinin yatırılmaması hâllerini de düzenlemektedir. En yüksek teklifi verip süresinde satış bedelini yatırmayan kişinin teminatı iade edilmez. Teminattan önce satış giderleri karşılanır; kalan tutar hak sahiplerine veya paydaşlara ödenir. Ortaklığın giderilmesi satışlarında bedeli yatırmayan kişi paydaş ise teminatın tamamı, hisseleri oranında diğer paydaşlara ödenir. Ayrıca ihale bedelini yatırmayan kişi hakkında ihale bedelinin yüzde 5’i oranında idari para cezası uygulanması öngörülmektedir.
Bu düzenleme, miras taşınmazlarının aile içinde kalabilmesi için mirasçılara öncelikli bir artırma imkânı tanır. Ancak satışın tamamen engellenmesi sonucunu doğurmaz. İlk artırmada satış olmazsa ikinci artırma genel kurallara göre yapılır.
12. Yargı Paketi Belirsiz Alacak Davasını Kaldırıyor mu?
12. Yargı Paketi, HMK 107’de düzenlenen belirsiz alacak davasının kaldırılmasını öngörmektedir. Ancak teklif henüz kanunlaşmadığı için bugün itibarıyla “belirsiz alacak davası kaldırıldı” denemez; doğru ifade “kaldırılması öngörülüyor” olmalıdır.
Belirsiz alacak davası, alacağın miktarını dava açarken tam ve kesin olarak belirleyemeyen davacının, asgari bir miktar göstererek dava açmasına imkân tanıyan dava türüdür. Teklif bu kurumu kaldırırken, HMK 109’daki kısmi dava sistemini güçlendirmektedir.
Yeni düzenlemeye göre davacı, kısmi davada tahkikat sona erinceye kadar aynı davada talebini bir defaya mahsus artırabilecektir. Bu artırım, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmayacaktır. Ayrıca artırılan kısım bakımından zamanaşımı, davanın açıldığı tarihte kesilmiş sayılacaktır.
Bu değişiklik işçilik alacakları, kıdem tazminatı, fazla mesai, trafik kazası, iş kazası, destekten yoksunluk ve zarar miktarının dava başında tam belirlenemediği diğer dosyalar bakımından önemlidir. Eğer düzenleme yürürlüğe girerse, dava stratejisi belirlenirken belirsiz alacak davası yerine kısmi dava ve talep artırımı sistemi esas alınacaktır.
Geçiş hükmü de önemlidir. Teklif metnine göre yürürlükten önce açılmış belirsiz alacak davalarında eski HMK 107 hükmünün uygulanmasına devam edilmesi öngörülmektedir. Bu nedenle düzenleme kanunlaşsa bile daha önce açılan davalar otomatik olarak ortadan kalkmayacaktır.
12. Yargı Paketi HAGB Düzenlemesi Ne Getiriyor?
12. Yargı Paketi, HAGB kurumunu yeniden düzenlemektedir. HAGB af değildir; belirli şartlarda mahkûmiyet hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasıdır.
| Başlık | Düzenleme |
|---|---|
| Uygulama sınırı | Sanığa yüklenen suçtan dolayı yapılan yargılamada iki yıl veya daha az süreli hapis cezası ya da adli para cezası verilmesi gerekir. |
| Önceki mahkûmiyet şartı | Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması gerekir. |
| Kişilik değerlendirmesi | Mahkeme, sanığın kişilik özellikleri ve duruşmadaki tutumuna göre yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır. |
| Zararın giderilmesi | Mağdurun veya kamunun uğradığı zarar aynen iade, suçtan önceki hâle getirme veya tazmin suretiyle tamamen giderilmelidir. |
| Denetim süresi | Sanık beş yıl denetim süresine tabi tutulur. |
| Denetimli serbestlik yükümlülüğü | Mahkeme, bir yıldan fazla olmamak üzere eğitim, çalışma, belirli yerlere gitmeme veya belirli yükümlülükler belirleyebilir. |
| Denetim süresinde yeni HAGB | Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenirse yeniden HAGB kararı verilemez. |
| Şartlara uyulması | Denetim süresi içinde kasıtlı suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa açıklanması geri bırakılan hüküm ortadan kaldırılır ve davanın düşmesine karar verilir. |
| Şartların ihlali | Kasıtlı suç işlenmesi veya yükümlülüklere aykırı davranılması hâlinde mahkeme hükmü açıklar. |
| Kanun yolu | HAGB kararına karşı istinaf yolu öngörülmektedir. Bölge adliye mahkemesinin HAGB kararına ilişkin kararları bakımından temyiz hükümlerinin uygulanabileceği haller ayrıca değerlendirilir. |
| Uygulanmayacak suçlar | İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin göreviyle bağlantılı olarak insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele niteliği taşıyan suçlarda HAGB uygulanmayacaktır. |
HAGB kararı verildiğinde hüküm, müsadereye ilişkin hükümler hariç sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz. Denetim süresi içinde dava zamanaşımı durur. Sanık denetim süresini sorunsuz tamamlarsa hüküm açıklanmaz ve dava düşer.
Bu kurum cezanın genel olarak silinmesi veya infaz indirimi değildir. Şartların ihlali hâlinde hüküm açıklanabilir.
12. Yargı Paketi Kanuni Faiz ve Tazminat Davalarını Nasıl Etkiliyor?
12. Yargı Paketi, kanuni faiz oranı ile bedensel zarar ve destekten yoksunluk tazminatı davalarında faiz başlangıcı bakımından önemli değişiklikler öngörmektedir. Kanuni faiz düzenlemesi teklifin 11. maddesindedir ve mevcut yürürlük maddesine göre yayımı tarihinde yürürlüğe girecek maddeler arasındadır.
Teklifteki resmi ifade şöyledir: kanuni faiz, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i esas alınarak belirlenecektir. Bu nedenle düzenleme açıklanırken “avans işlemleri” ifadesi kullanılmamalıdır.
| Konu | Öngörülen Düzenleme | Pratik Etki |
|---|---|---|
| Kanuni faiz oranı | TCMB’nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80’i esas alınır. | Kanuni faiz sabit oran olmaktan çıkar; ekonomik koşullara daha bağlı hâle gelir. |
| Yıl ortası kontrol | 30 Haziran günü uygulanan reeskont oranı, önceki yılın 31 Aralık oranından beş puan veya daha fazla farklıysa yılın ikinci yarısında 30 Haziran oranının yüzde 80’i uygulanır. | Kanuni faiz oranı yıl içinde değişebilir. |
| Bedensel zarar | Bilinen kazanç dönemi zararında faiz, haksız fiil veya zarar doğurucu olay tarihinden işler. | Trafik kazası ve iş kazası dosyalarında faiz hesabı değişebilir. |
| Gelecek dönem zararı | Bilinmeyen kazanç dönemi zararında faiz, karar tarihinden itibaren işler. | Peşin sermaye değeriyle hesaplanan gelecek zarar bakımından faiz başlangıcı ayrışır. |
| Destekten yoksunluk tazminatı | Destekten yoksun kalanlar için ödeme ve indirim kuralları yeniden düzenlenir. | Sigorta, trafik kazası ve ölüm nedeniyle tazminat dosyalarında hesap yöntemi etkilenebilir. |
| Ön ödeme indirimi | Tahkikat başlamadan önce yapılan ödemeler, ödeme tarihindeki verilere göre hesaplanan zarardan orantılı olarak indirilir. | Erken ödeme yapılan dosyalarda mahsup hesabı önem kazanır. |
Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine ilişkin değişiklik, teklifin geçiş hükmüne göre yürürlükten sonra gerçekleşen haksız fiil veya zarar doğurucu olaylara uygulanacaktır. Daha önce gerçekleşmiş olaylar bakımından eski hükümlerin uygulanması öngörülmektedir.
3095 sayılı Kanuni Faiz düzenlemesi bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken nokta şudur: teklifin yürürlük maddesi yalnızca 12, 13 ve 23. maddeler için yayım tarihinden üç ay sonrasını öngörmektedir. Kanuni faiz düzenlemesi 11. madde olduğu için mevcut teklif metnine göre yayımı tarihinde yürürlüğe girecek hükümler arasındadır.
12. Yargı Paketi Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?
12. Yargı Paketi henüz Resmî Gazete’de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmiş değildir. Teklif kanunlaşırsa yürürlük tarihi, Resmî Gazete’de yayımlanan nihai metindeki yürürlük maddesine göre belirlenecektir.
Mevcut teklif metnindeki yürürlük planı şöyledir:
| Madde / Düzenleme | Teklifteki Madde | Yürürlük Tarihi |
|---|---|---|
| Danıştay geçici madde düzenlemesi | 4. madde | 23 Temmuz 2026 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde |
| 3095 sayılı Kanuni Faiz düzenlemesi | 11. madde | Yayımı tarihinde |
| Türk Medeni Kanunu vesayet satış düzenlemeleri | 12 ve 13. maddeler | Yayımı tarihinden üç ay sonra |
| Türk Borçlar Kanunu 55. madde değişikliği | 19. madde | Yayımı tarihinde; ancak yürürlükten sonra gerçekleşen haksız fiil ve zarar doğurucu olaylara uygulanır |
| HMK 107 belirsiz alacak davasının kaldırılması | 20. madde | Yayımı tarihinde; önce açılmış davalarda eski hüküm uygulanmaya devam eder |
| HMK 109 kısmi dava talep artırımı | 21. madde | Yayımı tarihinde |
| HMK SEGBİS ve elektronik imza düzenlemesi | 23. madde | Yayımı tarihinden üç ay sonra |
| CMK 134 dijital delil düzenlemesi | Teklif metnindeki ilgili madde | Yayımı tarihinde |
| HAGB düzenlemesi | Teklif metnindeki ilgili madde | Yayımı tarihinde |
| İİK 114 ortaklığın giderilmesi satış düzenlemesi | 2. madde | Yayımı tarihinde; ancak yürürlükten önce ilan edilmiş artırmalarda eski hükümler uygulanır |
| TCK 158 / IBAN düzenlemesi | Komisyon aşamasında eklenen madde | Nihai komisyon ve Genel Kurul metnindeki madde numarasına göre ayrıca kontrol edilmelidir |
Bu tablo mevcut teklif metnine göre hazırlanmıştır. Genel Kurul’da madde numaraları, içerik veya yürürlük tarihleri değişebilir. Bu nedenle Resmî Gazete’de yayımlanan nihai kanun metni ayrıca kontrol edilmeden uygulama yapılmamalıdır.
Sonuç
12. Yargı Paketi, 26 Haziran 2026 itibarıyla Adalet Komisyonu’nda kabul edilmiş; ancak henüz kanunlaşmamış bir tekliftir. Genel Kurul kabulü ve Resmî Gazete yayımı tamamlanmadan paketteki hükümler yürürlüğe girmez.
Paketin en önemli başlıkları belirsiz alacak davasının kaldırılması, kısmi davada talep artırımı, HAGB’nin yeniden düzenlenmesi, CMK 134 dijital delil usulü, genetik veri saklama ve imha kuralları, miras taşınmazlarında ortaklığın giderilmesi satışları, idari yargı parasal sınırları, kanuni faiz ve TBK 55 tazminat faizidir.
Af, genel infaz indirimi, toplu tahliye veya genel denetimli serbestlik genişlemesi resmi metinde yer almamaktadır. TCK 158 / IBAN düzenlemesi ise komisyon aşamasında eklenen, yalnızca belirli iştirak hâllerinde ceza indirimi öngören sınırlı bir hükümdür.
Kaynakça
- TBMM 2/3737 Kanun Teklifi Sayfası
- TBMM Kanun Teklifi Metni PDF
- TBMM – 12. Yargı Paketi TBMM’de
- TBMM – 12. Yargı Paketi, TBMM Adalet Komisyonunda Kabul Edildi
- TBMM Komisyon Tutanakları – 2/3737, Adalet Komisyonu İncelenmemiş Tutanak
- Anadolu Ajansı – 12. Yargı Paketi, TBMM Adalet Komisyonunda Kabul Edildi
- Resmî Gazete — Yazı tarihi itibarıyla teklifin Resmî Gazete’de yayımlanmış kanun kaydı tespit edilmemiştir. Yayımlanma sonrası kanun adıyla ayrıca kontrol edilmelidir.