İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, işçinin aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışmış olması şartıyla kanuni mirasçılarına ödenmesi gereken işçilik alacağıdır. İşçinin ölümü, iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirir. Bu sona erme işçinin istifası veya işveren feshi değildir; kanunda özel olarak kıdem tazminatı doğuran hallerden biridir.

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı ile ölüm tazminatı sıkça karıştırılır. Kıdem tazminatı 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesine dayanır ve kanuni mirasçılara ödenir. Ölüm tazminatı ise Türk Borçlar Kanunu m.440 kapsamında düzenlenen ayrı bir ödemedir. Bu nedenle ölen işçinin ailesi veya mirasçıları, olayın niteliğine göre kıdem tazminatı, ölüm tazminatı, ücret alacağı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti ve iş kazası varsa ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı gibi farklı hakları talep edebilir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Ödenir mi?

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı ödenir. Bunun için işçinin aynı işverene bağlı çalışma süresinin en az 1 yıl olması gerekir. İşçi 1 yıldan az çalışmışsa, kıdem tazminatı hakkı doğmaz; ancak ücret, yıllık izin, fazla mesai veya ölüm tazminatı gibi diğer alacaklar ayrıca değerlendirilebilir.

Kıdem tazminatı bakımından ölüm, kanunda özel olarak düzenlenen sona erme hallerindendir. İşçinin ölümüyle iş sözleşmesi kendiliğinden sona erdiği için ayrıca işverenin fesih bildirimi yapması veya mirasçıların iş sözleşmesini sona erdirmesi gerekmez.

Bu nedenle işverenin “işçi işten ayrılmadı”, “fesih yapılmadı” veya “ölüm işyeri dışında gerçekleşti” gibi gerekçelerle kıdem tazminatı ödemekten kaçınması doğru değildir. İşçinin ölüm tarihi itibarıyla en az 1 yıllık kıdemi varsa, kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenmelidir. Kıdem tazminatının genel şartları hakkında ayrıca kıdem tazminatı nasıl alınır başlıklı yazımız incelenebilir.

Ölen İşçinin Kıdem Tazminatını Kimler Alabilir?

Ölen işçinin kıdem tazminatını, işçinin kanuni mirasçıları talep edebilir. Kanuni mirasçılar genellikle sağ kalan eş, çocuklar, anne, baba veya diğer yasal mirasçılardır. Kimin hangi oranda hak sahibi olduğu mirasçılık belgesiyle belirlenir.

Bu noktada kıdem tazminatı ile ölüm tazminatı arasındaki ayrım önemlidir. Kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenir. Ölüm tazminatı ise sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara; bunlar yoksa işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenir. Yani ölüm tazminatında hak sahipliği mirasçılık belgesinden farklı değerlendirilebilir.

İşveren, ödeme yapmadan önce mirasçılardan mirasçılık belgesi isteyebilir. Bu belge, işçinin kimlerin mirasçısı olduğunu ve miras paylarını gösterir. İşveren kıdem tazminatını yalnızca bir mirasçıya ödeyip diğer mirasçıları dışarıda bırakırsa uyuşmazlık doğabilir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı İçin En Az 1 Yıl Çalışma Şartı

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı için en az 1 yıl çalışma şartı vardır. İşçi aynı işverene bağlı olarak 1 yıl veya daha uzun süre çalışmışsa, ölümü halinde kıdem tazminatı hakkı doğar.

Bir yıllık süre hesaplanırken işçinin işe başladığı tarih ile ölüm tarihi arasındaki hizmet süresi dikkate alınır. Aynı işverene bağlı farklı işyerlerinde çalışma, işyeri devri, alt işveren-asıl işveren ilişkisi veya değişen alt işverenler altında kesintisiz çalışma gibi durumlar varsa hizmet süresi ayrıca incelenmelidir.

İşçi 1 yılını doldurmadan vefat etmişse kıdem tazminatı doğmaz. Ancak bu durumda da işçinin ödenmeyen ücreti, fazla mesaisi, yıllık izin ücreti veya TBK m.440 kapsamında ölüm tazminatı gibi diğer hakları gündeme gelebilir. İşçinin sigortasız veya eksik bildirilen çalışması varsa, kıdem süresinin ispatı bakımından hizmet tespit davası ayrıca gündeme gelebilir.

İşçinin Ölüm Sebebi Kıdem Tazminatını Etkiler mi?

İşçinin ölüm sebebi kural olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. İşçi hastalık, trafik kazası, kalp krizi, iş kazası veya başka bir nedenle hayatını kaybetmiş olabilir. Önemli olan, ölüm tarihinde işçinin kıdem tazminatına esas en az 1 yıllık çalışma süresini doldurmuş olmasıdır.

Ancak bazı istisnai olaylarda ölümden önce işveren bakımından haklı fesih sonucunu doğurabilecek ağır bir durum bulunup bulunmadığı ayrıca tartışma konusu olabilir. Bu nedenle her olayda ölüm tarihi, işçinin çalışma süresi, varsa disiplin süreci, iş kazası raporları ve işverenin önceki işlemleri birlikte değerlendirilmelidir.

Genel kural şudur: İşçinin ölümü, kıdem tazminatı doğuran bir sona erme halidir. İşverenin yalnızca ölüm sebebini ileri sürerek kıdem tazminatını ödemekten kaçınması hukuken yeterli değildir.

İş Kazası Sonucu Ölen İşçinin Kıdem Tazminatı

İş kazası sonucu ölen işçinin kıdem tazminatı, diğer ölüm hallerinde olduğu gibi kanuni mirasçılara ödenir. İşçinin iş kazası sonucu vefat etmesi, kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz. Aksine iş kazası varsa kıdem tazminatına ek olarak başka hukuki haklar da gündeme gelebilir.

İş kazası sonucu ölüm halinde mirasçılar veya hak sahipleri şu talepleri değerlendirebilir:

• Kıdem tazminatı,
• Ölüm tazminatı,
• Ödenmeyen ücret alacakları,
• Yıllık izin ücreti,
• Fazla mesai ve genel tatil ücretleri,
• Destekten yoksun kalma tazminatı,
• Manevi tazminat,
• SGK ölüm geliri veya ölüm aylığı.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta, bu hakların aynı hukuki kaynaktan doğmamasıdır. Kıdem tazminatı işçinin çalışma süresi ve ücretine bağlıdır. Destekten yoksun kalma tazminatı ise iş kazası nedeniyle ölen işçinin desteğinden mahrum kalan kişilerin zararına ilişkindir. SGK hakları da ayrıca sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında değerlendirilir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, işçinin ölüm tarihindeki giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden hesaplama yapılır.

Kıdem tazminatı hesabında şu unsurlar önemlidir:

Örneğin işçi 6 yıl 4 ay çalışmışsa yalnızca 6 yıl değil, 4 aylık artan süre de orantılı şekilde hesaba dahil edilir. Kıdem tazminatı net ücret üzerinden değil, brüt ücret üzerinden hesaplanır. Ancak damga vergisi gibi yasal kesintiler ayrıca dikkate alınır.

Ölen İşçinin Kıdem Tazminatında Hangi Ücret Esas Alınır?

Ölen işçinin kıdem tazminatında esas alınacak ücret, son giydirilmiş brüt ücrettir. Giydirilmiş ücret, işçiye para olarak ödenen temel ücretin yanında para ile ölçülebilen ve süreklilik taşıyan menfaatleri de kapsar.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilecek bazı kalemler şunlardır:

• Brüt çıplak ücret,
• Düzenli yol yardımı,
• Düzenli yemek yardımı,
• Sürekli ödenen prim,
• Yakacak yardımı,
• Düzenli sosyal yardımlar,
• Para ile ölçülebilen süreklilik arz eden menfaatler.

Buna karşılık arızi, tek seferlik veya süreklilik taşımayan ödemeler kıdem tazminatı hesabına her zaman dahil edilmez. Bu nedenle ölen işçinin bordroları, banka kayıtları, iş sözleşmesi, yan hak belgeleri ve SGK kayıtları birlikte incelenmelidir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Faizi Ne Zaman Başlar?

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, ölüm tarihinde muaccel hale gelir. İş sözleşmesi ölümle sona erdiği için kıdem tazminatı bakımından sona erme tarihi ölüm tarihidir. Kıdem tazminatı zamanında ödenmezse, kıdem tazminatına mevduata uygulanan en yüksek faiz uygulanması talep edilebilir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.2017 tarihli, 2015/1631 E. ve 2017/1009 K. sayılı kararında kıdem tazminatına hak kazanma halleri ve faiz başlangıcı değerlendirilmiştir. Kararda, kıdem tazminatının kanunda belirtilen sona erme hallerinde, belirli kıdeme sahip işçiye veya işçinin ölümü halinde mirasçılarına ödenmesi gereken bir alacak olduğu vurgulanmıştır.

Aynı kararda, emeklilik veya yaşlılık aylığı amacıyla ayrılma halinde SGK başvurusunun belgelendirilmesi gerektiği; ancak işçinin ölümü halinde bu şartın aranmayacağı belirtilmiştir. Bu nedenle işçinin ölümü halinde kıdem tazminatı talep eden mirasçılar bakımından, emeklilikteki gibi SGK başvuru belgesi şartı aranmaz.

İşçinin Ölümü Halinde İhbar Tazminatı Ödenir mi?

İşçinin ölümü halinde ihbar tazminatı kural olarak ödenmez. Çünkü ihbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin taraflardan biri tarafından bildirim süresine uyulmadan feshedilmesi halinde gündeme gelir. Ölüm halinde ise iş sözleşmesi fesihle değil, kendiliğinden sona erer.

Bu nedenle işçinin ölümü işveren feshi sayılmaz. İşverenin bildirim süresine uyma yükümlülüğü doğmadığı gibi, işçinin mirasçılarının da ihbar tazminatı talep etmesi kural olarak mümkün değildir.

Ancak işçinin ölümünden önce işveren tarafından yapılmış bir fesih işlemi varsa ve ölüm bu fesihten sonra gerçekleşmişse durum ayrıca değerlendirilir. Örneğin işveren iş sözleşmesini haksız şekilde feshetmiş, ardından işçi hayatını kaybetmişse, ihbar tazminatı hakkı ölümden önce doğmuş olabilir. Bu durumda mirasçılar, doğmuş işçilik alacaklarını talep edebilir.

İşçinin Ölümü Halinde Ölüm Tazminatı Nedir?

İşçinin ölümü halinde ölüm tazminatı, Türk Borçlar Kanunu m.440 kapsamında düzenlenen ayrı bir ödemedir. Bu maddeye göre hizmet sözleşmesi işçinin ölümüyle kendiliğinden sona erer. İşveren, işçinin sağ kalan eşine ve ergin olmayan çocuklarına; bunlar yoksa işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödeme yapmakla yükümlüdür.

Ölüm tazminatının miktarı, hizmet ilişkisinin süresine göre belirlenir:

Ölüm tazminatı kıdem tazminatından farklıdır. Kıdem tazminatı kanuni mirasçılara ödenir. Ölüm tazminatı ise sağ kalan eşe, ergin olmayan çocuklara veya işçinin bakmakla yükümlü olduğu kişilere ödenir. Bu nedenle ölüm tazminatı bakımından hak sahipliği, mirasçılık belgesindeki miras paylarından farklı olabilir.

Kıdem Tazminatı ile Ölüm Tazminatı Birlikte Alınabilir mi?

Kıdem tazminatı ile ölüm tazminatı aynı şey değildir. Bu nedenle şartları oluşmuşsa her iki ödeme de talep edilebilir. Kıdem tazminatı, işçinin en az 1 yıllık kıdemi varsa kanuni mirasçılara ödenir. Ölüm tazminatı ise TBK m.440 kapsamında belirli hak sahiplerine ödenir.

Bu iki ödeme arasındaki temel farklar şunlardır:

İşveren, “kıdem tazminatı ödedim, ölüm tazminatı ödemem” veya “ölüm tazminatı ödedim, kıdem tazminatı gerekmez” şeklinde otomatik bir yaklaşım benimseyemez. Her iki alacak kalemi ayrı şartlara bağlıdır.

İşçinin Ölümü Halinde Yıllık İzin, Ücret ve Fazla Mesai Alacakları

İşçinin ölümü halinde yalnızca kıdem tazminatı değil, işçinin ölüm tarihine kadar doğmuş diğer işçilik alacakları da gündeme gelir. İşçinin ödenmeyen ücreti, hak kazanılmış ancak kullanılmamış yıllık izin ücreti, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretleri varsa bunlar da talep edilebilir.

Yıllık izin ücreti bakımından iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi yeterlidir. İşçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödenir.

Bu nedenle mirasçılar işverenden şu alacakları talep edebilir:

• Kıdem tazminatı,
• Ödenmeyen son ücret,
• Kullanılmayan yıllık izin ücreti,
• Fazla mesai ücreti,
• Hafta tatili ücreti,
• Ulusal bayram ve genel tatil ücreti,
• Prim veya ikramiye alacağı,
• Varsa diğer işçilik alacakları.

Bu alacakların ispatı için bordrolar, banka kayıtları, SGK hizmet dökümü, işyeri yazışmaları, puantaj kayıtları, tanık beyanları ve işveren kayıtları önem taşır. İşçinin sigortasız çalıştırılması halinde mirasçılar bakımından çalışma süresinin ve ücretin ispatı önem kazanır; bu konuda sigortasız çalıştırılan işçi yazımız da incelenebilir.

İşçinin Ölümü Halinde Mirasçılar İşverene Nasıl Başvurur?

İşçinin ölümü halinde mirasçılar önce işverene yazılı başvuru yapabilir. Bu başvuruda işçinin ölüm tarihi, çalışma süresi, talep edilen alacaklar ve ödeme yapılması istenen banka bilgileri belirtilmelidir.

Başvuruda genellikle şu belgeler kullanılır:

• Ölüm belgesi,
• Mirasçılık belgesi,
• Mirasçıların kimlik bilgileri,
• Banka hesap bilgileri,
• İşçinin SGK hizmet dökümü,
• İş sözleşmesi varsa örneği,
• Bordro, ödeme kaydı veya banka dekontları,
• İş kazası varsa iş kazası tutanakları,
• Arabuluculuk başvurusu yapılacaksa alacak kalemleri listesi.

İşveren ödeme yaparsa, hangi alacağın hangi tutarda ödendiği açıkça belirtilmelidir. Belirsiz açıklamalarla yapılan ödemeler sonradan uyuşmazlığa yol açabilir. Mirasçılar ödeme alırken kıdem tazminatı, ölüm tazminatı, yıllık izin ücreti ve diğer alacakların ayrı ayrı gösterilmesini istemelidir.

Mirasçılar Kıdem Tazminatı Davasını Birlikte mi Açmalıdır?

Ölen işçinin kıdem tazminatı terekeye dahil bir alacak niteliğindedir. Bu nedenle miras ortaklığı devam ediyorsa, bazı durumlarda tüm mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekebilir. Yalnızca bir mirasçının kendi payına düşen kıdem tazminatını tek başına dava etmesi usul yönünden tartışma yaratabilir.

Yargıtay kararlarında, ölen işçinin mirasçılarından yalnızca bir kısmının kendi hissesine düşen kıdem tazminatı için dava açması halinde miras ortaklığı kuralları bakımından değerlendirme yapılması gerektiği belirtilmiştir. Bu nedenle tüm mirasçıların birlikte dava açması, miras ortaklığına temsilci atanması veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi gibi yollar gündeme gelebilir.

Bu konu teknik olduğu için mirasçılar işverene başvurmadan veya dava açmadan önce mirasçılık belgesi, mirasçı sayısı ve talep edilecek alacak kalemleri üzerinden ayrıca değerlendirme yapmalıdır.

İşveren Kıdem Tazminatını Ödemezse Ne Yapılır?

İşveren, işçinin ölümü halinde kıdem tazminatını ödemezse mirasçılar hukuki yollara başvurabilir. İşçilik alacaklarında kural olarak dava açmadan önce arabuluculuk başvurusu yapılması gerekir. Arabuluculuk süreci anlaşma ile sonuçlanırsa ödeme protokolü düzenlenebilir. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açılabilir.

İşverenin ödeme yapmaması halinde izlenebilecek yol şu şekildedir:

1. İşverene yazılı başvuru yapılır.
2. Mirasçılık belgesi ve ölüm belgesi hazırlanır.
3. Alacak kalemleri belirlenir.
4. Zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılır.
5. Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açılır.
6. Mahkeme kararı sonrası icra takibi yapılabilir.

İşçinin iş kazası sonucu ölmesi halinde, kıdem tazminatı ve işçilik alacaklarından ayrı olarak iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri de gündeme gelebilir. Ancak iş kazası ve meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı farklı değerlendirilir. İşçilik alacakları ve dava sürecine ilişkin genel değerlendirme için İstanbul iş hukuku avukatı sayfamızdan da bilgi alınabilir.

Arabuluculuk ve Dava Süreci

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, işçilik alacağı niteliğinde olduğu için dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulmalıdır. Arabuluculuk başvurusu yapılmadan doğrudan iş mahkemesinde dava açılması halinde dava şartı eksikliği gündeme gelebilir.

Arabuluculukta talep kalemleri açık belirtilmelidir. Sadece “işçilik alacakları” denilmesi yerine kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai, ücret alacağı, ölüm tazminatı gibi kalemlerin ayrı ayrı yazılması daha doğru olur.

Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi düzenlenir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak alınır ve iş mahkemesinde dava açılır. Dava dilekçesinde mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, hizmet süresi, ücret, alacak kalemleri ve faiz talebi açıkça gösterilmelidir.

Ölen İşçinin Kıdem Tazminatında Zamanaşımı

Kıdem tazminatı bakımından zamanaşımı süresi 5 yıldır. İşçinin ölümü halinde bu süre, iş sözleşmesinin ölümle sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle mirasçıların uzun süre beklemeden işverene başvuru yapması ve gerekirse arabuluculuk sürecini başlatması gerekir.

Zamanaşımı yalnızca kıdem tazminatı için değil, yıllık izin ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ve diğer işçilik alacakları bakımından da ayrıca değerlendirilmelidir. Hangi alacak için hangi tarihten itibaren zamanaşımı işleyeceği, alacağın niteliğine göre belirlenir.

Mirasçılar bakımından “ölümden sonra öğrendik” savunması her zaman zamanaşımını durdurmaz. Bu nedenle işçinin ölümünden sonra çalışma belgeleri, bordrolar ve SGK kayıtları mümkün olduğunca erken toplanmalıdır.

İşçinin Ölümü Halinde SGK’dan Alınabilecek Haklar

İşçinin ölümü halinde işveren tarafından ödenecek işçilik alacakları ile SGK’dan alınabilecek haklar birbirinden ayrıdır. SGK hakları sosyal güvenlik mevzuatına göre değerlendirilir.

Duruma göre şu haklar gündeme gelebilir:

• Ölüm aylığı,
• Ölüm geliri,
• Cenaze ödeneği,
• İş kazası ölüm geliri,
• Hak sahiplerine bağlanabilecek sosyal güvenlik yardımları.

İş kazası sonucu ölüm varsa SGK’ya yapılacak bildirimler ve hak sahipliği ayrıca değerlendirilmelidir. SGK tarafından bağlanan gelirler, işverenin kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Kıdem tazminatı işverenin iş hukukundan doğan borcudur.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ile Kıdem Tazminatı Aynı mı?

Destekten yoksun kalma tazminatı ile kıdem tazminatı aynı değildir. Kıdem tazminatı işçinin çalışma süresi ve ücretine bağlı işçilik alacağıdır. Destekten yoksun kalma tazminatı ise işçinin ölümü nedeniyle desteğinden mahrum kalan kişilerin uğradığı zararın giderilmesine yöneliktir.

İş kazası sonucu ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat ve SGK gelirleri gündeme gelebilir. Ancak bu talepler kıdem tazminatının yerine geçmez. Kıdem tazminatı için en az 1 yıl çalışma şartı aranırken, destekten yoksun kalma tazminatında ölüm olayı, kusur, destek ilişkisi ve zarar hesabı önem taşır.

Bu nedenle iş kazası sonucu ölen işçinin ailesi yalnızca kıdem tazminatını değil, iş kazasından kaynaklanan tüm hakları birlikte değerlendirmelidir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Hakkında Yargıtay Kararları

Yargıtay kararları, işçinin ölümü halinde kıdem tazminatı ve mirasçıların hakları bakımından uygulamadaki önemli ilkeleri ortaya koyar. Makalede tüm kararları uzun şekilde aktarmak yerine, uygulamada en çok karşılaşılan konulara ilişkin temel ilkeleri özetlemek daha doğru olur.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Mirasçılara Ödenir

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.05.2017 tarihli, 2015/1631 E. ve 2017/1009 K. sayılı kararında kıdem tazminatı, kanunda belirtilen asgari çalışma süresini dolduran işçinin iş sözleşmesinin kanunda sayılan nedenlerden biriyle sona ermesi halinde işçiye veya mirasçılarına ödenmesi gereken bir alacak olarak tanımlanmıştır.

Bu karar, işçinin ölümü halinde kıdem tazminatı hakkının mirasçılara geçeceğini açık şekilde destekler. Ayrıca ölüm halinde emeklilik nedeniyle ayrılmada aranan SGK başvuru belgesi şartının aranmayacağı da kararda vurgulanan önemli noktalardandır.

Kıdem Tazminatı İçin Ölüm Halinde SGK Başvuru Belgesi Aranmaz

Aynı Hukuk Genel Kurulu kararında, emeklilik veya yaşlılık aylığı amacıyla işten ayrılan işçi bakımından SGK başvurusunun belgelendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak karar içinde değerlendirilen 1475 sayılı İş Kanunu m.14 hükmünde, işçinin ölümü halinde bu şartın aranmayacağı açıkça yer almaktadır.

Bu nedenle mirasçılar, işçinin ölümü halinde kıdem tazminatı talep ederken işçinin emeklilik için SGK’ya başvurduğunu belgelemek zorunda değildir. Mirasçılar bakımından esas belgeler ölüm belgesi, mirasçılık belgesi ve işçinin çalışma/ücret kayıtlarıdır.

Mirasçılar Kıdem Tazminatı Davasında Birlikte Hareket Etmelidir

Yargıtay kararlarında, ölen işçinin kıdem tazminatının terekeye dahil bir hak olması nedeniyle mirasçıların dava açma şekli ayrıca değerlendirilmiştir. Bazı kararlarda, mirasçılardan yalnızca birinin kendi payına düşen kısmı tek başına talep etmesinin yeterli görülmeyebileceği; tüm mirasçıların birlikte dava açması, miras ortaklığına temsilci atanması veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu nedenle mirasçılar işçilik alacağı davası açmadan önce mirasçılık belgesini almalı ve davanın kimler tarafından açılacağını doğru belirlemelidir.

Ölüm Tazminatı ile Kıdem Tazminatı Ayrı Alacaklardır

Yargıtay uygulamasında ve öğretide ölüm tazminatı ile kıdem tazminatının ayrı hukuki dayanaklara sahip olduğu kabul edilmektedir. Kıdem tazminatı işçinin kıdemine bağlı bir işçilik alacağıdır. Ölüm tazminatı ise TBK m.440 kapsamında işçinin yakınlarına yapılan ayrı bir ödemedir.

Bu ayrım nedeniyle işverenin ödeme yaparken hangi alacak kalemi için ödeme yaptığını açıkça belirtmesi gerekir. Mirasçılar veya hak sahipleri de başvuru yaparken kıdem tazminatı ile ölüm tazminatını ayrı ayrı talep etmelidir.

Sonuç

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı, işçinin en az 1 yıl çalışmış olması şartıyla kanuni mirasçılarına ödenir. Ölüm, iş sözleşmesini kendiliğinden sona erdirir ve kıdem tazminatı doğuran özel hallerden biridir. İşçinin ölüm sebebi kural olarak kıdem tazminatı hakkını ortadan kaldırmaz.

Mirasçılar, kıdem tazminatının yanında ödenmeyen ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai, ulusal bayram genel tatil ücreti ve şartları varsa ölüm tazminatı talep edebilir. İş kazası sonucu ölüm halinde destekten yoksun kalma tazminatı, manevi tazminat ve SGK hakları da ayrıca değerlendirilmelidir.

İşveren ödeme yapmazsa mirasçılar önce arabuluculuk yoluna başvurmalı, anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde dava açmalıdır. Süre, belge ve mirasçılık ilişkisi doğru kurulmadığında hak kaybı yaşanabileceği için ölüm sonrası işçilik alacakları dikkatli şekilde hesaplanmalıdır. Ölen işçinin kıdem tazminatı, ölüm tazminatı ve diğer işçilik alacakları hakkında dosya özelinde değerlendirme almak için iletişim sayfamız üzerinden başvuru yapılabilir.

İşçinin Ölümü Halinde Kıdem Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı ödenir mi?

Evet. İşçi aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışmışsa, ölümü halinde kıdem tazminatı kanuni mirasçılarına ödenir.

Ölen işçinin kıdem tazminatını kim alır?

Ölen işçinin kıdem tazminatını kanuni mirasçıları alır. Mirasçılar ve payları mirasçılık belgesiyle belirlenir.

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı eşe mi çocuklara mı ödenir?

Kıdem tazminatı miras paylarına göre kanuni mirasçılara ödenir. Sağ kalan eş ve çocuklar varsa, mirasçılık belgesindeki pay oranları esas alınır.

Ölen işçinin anne ve babası kıdem tazminatı alabilir mi?

İşçinin eşi, çocuğu veya daha yakın mirasçısı yoksa anne ve baba mirasçı olabilir. Bu durum mirasçılık belgesiyle belirlenir.

Kıdem tazminatı için işçinin en az kaç yıl çalışması gerekir?

Kıdem tazminatı için işçinin aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Bir yıldan az çalışma halinde kıdem tazminatı doğmaz.

İşçinin iş kazasında ölmesi kıdem tazminatını etkiler mi?

Hayır. İş kazasında ölen işçinin en az 1 yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı mirasçılarına ödenir. Ayrıca destekten yoksun kalma tazminatı ve SGK hakları da gündeme gelebilir.

İşçinin ölümü halinde ihbar tazminatı ödenir mi?

Kural olarak hayır. Ölüm halinde iş sözleşmesi fesihle değil, kendiliğinden sona erer. Bu nedenle ihbar tazminatı kural olarak doğmaz.

Ölüm tazminatı ile kıdem tazminatı aynı şey mi?

Hayır. Kıdem tazminatı 1475 sayılı İş Kanunu m.14’e, ölüm tazminatı ise TBK m.440’a dayanır. Hak sahipleri ve hesaplama yöntemi farklıdır.

Kıdem tazminatı ve ölüm tazminatı birlikte alınabilir mi?

Şartları oluşmuşsa alınabilir. Kıdem tazminatı kanuni mirasçılara, ölüm tazminatı ise sağ kalan eşe, ergin olmayan çocuklara veya bakmakla yükümlü olunan kişilere ödenir.

Ölen işçinin yıllık izin ücreti mirasçılara ödenir mi?

Evet. İşçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, iş sözleşmesi sona erdiğinde hak sahiplerine ödenir.

İşveren ödeme yapmazsa mirasçılar ne yapabilir?

Mirasçılar önce arabuluculuk başvurusu yapabilir. Anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesinde kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açılabilir.

İşçinin ölümü halinde kıdem tazminatı zamanaşımı kaç yıldır?

Kıdem tazminatı için zamanaşımı süresi 5 yıldır. İşçinin ölümü halinde bu süre, iş sözleşmesinin ölümle sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.